- تعداد نمایش : 110
- تعداد دانلود : 104
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2016
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8220
سال : 19
شماره : 4
شماره پی در پی : 122
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 4،
،
شماره پی در پی 122
تحلیل و بررسی الگوی زبانی گرایس در داستانهای کودک و نوجوان (موردکاوی گزیده ای از داستانهای کودک و نوجوان هوشنگ مرادیکرمانی)
صفحه
(325
- 342)
فاطمه مرادی (نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله
: اسفند 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: خرداد 1405
چکیده
زمینه و هدف: نظریه ارتباطی گرایس، گفتار را بر پایه چهار اصل ارتباطی کمیت، کیفیت، ارتباط و شیوه (روش) مورد توجه قرار میدهد. هدف اصلی این جستار تحلیل و بررسی نظریه ارتباطی گرایس در گزیده ای از آثار هوشنگ مرادیکرمانی است. در آثار داستانی مرادیکرمانی اصول بخصوص در گفتگوهای میان شخصیتها حضور پررنگی دارد و گاه بصورت آگاهانه نقض میشود تا اهدافی از جمله واقعگرایی، نقد اجتماعی و یا طنز شکل بگیرد.
روش مطالعه: روش پژوهش در این جستار، توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و بهره گیری از نظریه ارتباطی گرایس میباشد. جامعه آماری پژوهش شامل شش اثر از داستانهای برگزیده هوشنگ مرادیکرمانی است.
یافته های پژوهش: یافته های این پژوهش نشان میدهد که در داستانهای مورد بررسی اصل کمیت بصورت توجه به مکالمه و گفتگو در قالب سؤال و جوابهای در حد نیاز داستانهای مرادیکرمانی اغلب بصورت قابلملاحظه ای رعایت شده است. اصل کیفیت در قالب اغراقهای کودکانه یا پنهانکاریهایی که نتیجه فقر یا طبقات اجتماعی پایین است، نقض شده است. اصل ارتباطی بویژه در داستان قصه های مجید نقض شده است. در اصل شیوه نیز ازجمله اصولی است که در برخی از داستانهای مرادیکرمانی از جمله قصه های مجید و بچه های قالیبافخانه نقض شده است.
نتایج پژوهش: نتایج نشان میدهد که در آثار مرادیکرمانی اصل کمیت بیشاز همه مورد توجه قرار گرفته است اصولی مانند کیفیت، اصل ارتباط و شیوه نیز در مواردی نقض شده اند که جدا از کارکرد هنری و روایی با اهدافی از جمله فقر، طنز، فشار اجتماعی و طبقاتی مورد توجه قرار گرفته اند.
کلمات کلیدی
هوشنگ مرادیکرمانی. نظریه همکاری گرایس. کاربردشناسی زبان. گف
- الف) منابع فارسی
- اسودی. علی و دیگران (1403). «استلزام ارتباطی در سوره هود براساس نظریه پل گرایس». پژوهشهای ادبی ـ قرآنی. دوره 12. شماره 1. صص 55 ـ 69.
- آشوری. نسیم و دیگران (1403). «تحلیل خطبه متقین با تکیه بر نظریه گرایس». دو فصلنامه مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی. دوره 1. شماره 2. صص 1 ـ 24.
- آقا گل زاده. فردوس (1385). تحلیل گفتمان انتقادی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، صص 38 ـ 35.
- اکو. امبرتو (1383). استعاره مبنای تفکر و ابزار زیبایی آفرینی. ترجمه: فرهاد ساسانی. تهران: سوره مهر، صص 42 ـ 43.
- تودوروف. تزوتان (1377). منطق گفتگویی میخاییل باختین. ترجمه: داریوش کریمی. تهران: نشر مرکز، ص 111.
- جرجانی. عبدالقادر (1395). دلائل الاعجاز فی القرآن. تصحیح و تعلیق: محمود محمد شاکر. قم: مُند، ص 26 .
- صفوی. کوروش (1392). معنیشناسی کاربردی. چاپ دوم. تهران: همشهری، صص 38 ـ 114.
- عباسزاده. فرنگیس و گرجیان. بهمن (1401).«تجزیه وتحلیل گفتمان دادگاه براساس اصول همکاری گرایس از دیدگاه زبانشناس حقوقی». زبان و زبانشناسی. 17- 9. صص 155 ـ 175.
- عسکرزاده طرقبه. رجبعلی و دیگران (1403). «بررسی شخصیتهای یاوه گو براساس قواعد گرایس (مورد پژوهش در یک روز خوش برای موزماهی اثر جی دی سلینجر». مطالعات زبان و ترجمه. دوره 57. صص 69 ـ 85.
- قزل ایاغ. ثریا (1388). ادبیات کودکان و نوجوانان: ترویج خواندن. تهران: سمت، ص 29.
- لا نیز. جان (1391). درآمدی بر معناشناسی زبان. ترجمه: کوروش صفوی. تهران: انتشارات علمی.
- مرادیکرمانی. هوشنگ (1378). مهمان مامان. چاپ سوم. تهران: نشر نی.
- __________________ (1381). قصه های مجید. تهران: چاپ بیست و یکم. تهران: معین.
- __________________ (1382). نخل. چاپ پنجم. تهران: معین.
- __________________ (1386). پلوخورش. تهران: معین.
- __________________ (1391). نه تر و نه خشک. چاپ هشتم. تهران: معین.
- __________________ (1394). بچه های قالیبافخانه. چاپ دوازدهم. تهران: معین.
- مکاریک. ایرناریما (1385). دانشنامه نظریه های ادبی معاصر. ترجمه: مهران مهاجر و محمد نبوی. چاپ دوم. تهران: اگه، ص 256.
- یول. جورج (1393). کاربردشناسی زبان. ترجمه: محمد عموزاده و دیگران، چاپ سوم. تهران: سمت، ص 11.